امروز : پنج شنبه, 30 شهریور 1396

«راه ابریشم» شاهراه اقتصاد و تجارت منطقه‌ای افغانستان

محمد زبیر عالمیار نوشت: راه ابریشم بخشی از افتخارات افغانستان محسوب شده و توجه بیشتر در جهت حضور پیرامون این جاده در رشد و توسعه صنعت توریسم این کشور مفید است.

به گزارش خبرنگار سایت افغانستان خبرگزاری فارس، «محمد زبید عالمیار» ویراستار شبکه 24 افغانستان طی یادداشتی اختصاصی به موضوع راه ابریشم و فرصت‌های افغانستان در این پروژه بزرگ اقتصادی پرداخت.

در این یادداشت آمده است: افغانستان یکی از کهن‌ترین مراکز تمدن و فرهنگ در جهان محسوب شده و نقش مهمی در حیات سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و مذهبی آسیا بخصوص آسیای مرکزی در قرون قدیم و قرون وسطی بازی کرده است.

تحقیقات علمی و کشفیات باستان شناسی تثبیت کرده است که افغانستان کنونی نخستین کانون تمدن و فرهنگ در آسیای مرکزی بوده و پنجمین کانون در ردیف کانون‌های هفتگانه تمدن و فرهنگ بشری در جهان به شمار می‌رود.

افغانستان بنابر موقعیت جغرافیایی خود، قرن‌ها به مثابه پل ارتباطی میان مراکز تمدن و فرهنگ چین، هند، بین النهرین، سواحل شرقی دریای مدیترانه، مصر و یونان و روم نقش حیاتی در آشنایی و امتزاج مظاهر گوناگون این تمدن‌ها بازی کرده است.

چهار راه تلاقی فرهنگ

بنابر همین نقش و اهمیت آن است که دانشمندان و محققین اصطلاح چهار راه تلاقی فرهنگ‌ها و مدنیت‌ها را به این کشور اطلاق کرده‌اند، به همین منوال بنابر اهمیت تاریخی و جغرافیایی و نقش فرهنگی، تجارتی و مذهبی، بلخ قدیم نخستین مرکز سیاسی و فرهنگی افغانستان است که مورخین لقب جوهر شرق را بدان بخشیده‌اند.

زیرا این شهر قرنها به عنوان بازار بزرگ بین المللی و اتراق کاروان‌های بزرگ تجارتی و بالاخره مرکز تلاقی و امتزاج افکار و عقاید مختلف، هنر، فرهنگ و زبان نقش سازنده‌ای در ابعاد فرهنگی، مذهبی و اقتصای بخش عمده‌ای از آسیای مرکزی،آسیای غربی،آسیای جنوبی، جنوب شرق و شرق آسیا بازی کرده است.

راه ابریشم و دوره اعتلا و شکوفایی آن نیز به همین دوره تاریخی افغانستان تعلق می‌گیرد و امپراطور کنشکا (‌160 – 120 میلادی ) زمامدار بزرگ کوشانی به عنوان حامی مشوق، تامین کننده امنیت حتی به قول بعضی منابع به مثابه موسس آن در ترقی و شکوفایی این راه سراسری و کاروان رو و بزرگترین شبکه مواصلاتی دنیای قدیم، نقش حیاتی را بازی کرده است.

راه ابریشم و شاخه‌ها و شعب آن در افغانستان جزئی از افتخارات و داشته‌های پر بار ملی ما محسوب شده و تحقق و تفحص پیرامون این جاده بزرگ11 هزار کیلومتری جهانی و نقش سیاسی، اقتصادی،تجارتی و فرهنگی و موقعیت ژئواکونومیکی افغانستان در آن روزگار موثر بوده و در رشد و توسعه صنعت توریسم در کشور مفید می‌باشد.

به قول بعضی از دانشمندان در هزاره دوم قبل از میلاد یعنی 1500 سال قبل باز شدن راه ابریشم،راه‌هایی موجود بود، چنانچه سنگ‌های گران‌بهای «فیرزوه» از بدخشان به بابل باستانی و مصر آورده می‌شد، همچنان ادویه و عطریات بین کشورهای عربی و کشورهای شمالی، شرقی و غربی مبادله می‌شد.

شواهد محکمی وجود دارد که 5500 سال قبل از راه ابریشم، لاجورد بدخشان افغانستان از طریق راه‌های قدیم به غرب و شرق تجارت می‌شد. کشف لاجورد از مقبره سلاله در بین النهرین، کاشان ایران و مقبره «توتن خامون» از فراعنه که شاهد مدعای ما می‌باشد، حتی راههای دریایی اکسوس و اندوس قدامت بیشتر تاریخی نسبت به راه ابریشم دارد.

در افغانستان در طول راه کابل به بامیان در دره غوربند،دره شکاری، بلوبه، راه کابل جلال‌آباد کابل هرات و کابل بلخ و راه مرکزی افغانستان می‌توان بقایای آن را مشاهده کرد. حتی مصلی‌های هرات و منار جام نیز نقش دیده‌بان‌های امنیتی را هم بازی می‌کرد.

موقعیت خاص جغرافیایی

اما این راه، طی سال‌های متمادی نسبت به موقعیت خاص جغرافیایی‌اش مورد توجه کشورهای منطقه قرار گرفته است. به گفته مسؤولان اتاق تجارت و صنایع افغانستان قرار است که احیای جاده راه ابریشم توسط کشور چین و بانک توسعه آسیایی از سر گرفته شود.

«هاشم رسولی» سخنگوی اتاق تجارت و صنایع افغانستان می‌گوید: جاده راه ابریشم یک پروژه بسیار بزرگ منطقه‌ای بوده و یک کمربند تجاری را میان کشورهای آسیایی و اروپایی ایجاد می‌کند. بزودی کار احیا و بازسازی راه ابریشم توسط کشور چین، بانک توسعه آسیایی و دیگر کشورهای منطقه آغاز می‌گردد.

در همین حال «عزیز احمد پنجشیری» استاد دانشگاه رشته زمین‌شناسی می‌گوید راه ابریشم علاوه بر اهمیت تجاری، اهمیت فوق العاده در انتقال فرهنگ، مذهب و سیاست جهانی در کشورهای منطقه دارد.

پنجشیری بر این باور است که با بازساری جاده راه ابریشم، بدخشان بصورت خاص و افغانستان در کل، با احداث این شاهراه به بزرگترین و ارزان ترین بازار با فاصله بسیار کوتاه وصل می‌شود که می‌تواند افغانستان را قادر بسازد که صادرات خود را که شامل میوه‌جات، مواد صنعتی و سایر فرآورده‌های زراعتی می شوند به بازارهای جهانی صادر کند که باعث رشد سریع عایدات ملی، تولیدات داخلی و اقتصادی کشور می‌شود.

پنجشیری می‌افزاید: با احداث این جاده نه تنها زمینه کار برای افراد بیکار فراهم شده بلکه محصولات مختلف صادراتی افغانستان به بازارهای چین راه یافته و افغانستان از یک کشور مصرفی به طرف تولیدی شدن حرکت می‌کند.

افغانستان بنابر موقعیت خوب جغرافیایی خود در وسط این جاده قرار داشت و شهر بلخ مرکز تلاقی و تمرکز کلیه شاخه‌ها و شعب راه ابریشم محسوب می‌شد. راه ابریشم مهمترین شاخص و مظهر اهمیت ژئواکونومیک افغانستان در قرن دوم میلادی و حتی قرون بعدی محسوب می‌شود.

در فرجام می‌توان اذعان داشت که احیای راه ابریشم با تمام شاخه و شعب آن در افغانستان، بخشی از افتخارات ملی ما را زنده کرده و نقش مهمی در جلب و جذب و انکشاف صنعت توریسم در افغانستان که اقتصاد آینده کشور به آن وابسته است، بازی خواهد کرد.